بیماری هانتینگتون (HD) مدت‌هاست که درمان آن غیرممکن بوده است، اما تحقیقات جدید بالاخره امید تازه‌ای به ما می‌دهد.

HD یک بیماری مغزی پیشرونده و ارثی است که بر حرکت، شناخت و احساسات تأثیر می‌گذارد. پزشکان اغلب HD را زمانی تشخیص می‌دهند که افراد مشکلات حرکتی واضحی را نشان می‌دهند، معمولاً حدود 30 تا 50 سال سن دارند و پس از آن بیماران حدود 15 تا 20 سال زندگی می‌کنند.

شیوع جهانی HD حدود پنج نفر در هر 100000 نفر است. اگرچه به اندازه بیماری آلزایمر شایع نیست، اما این بیماری خیلی زودتر در زندگی شروع می‌شود، اغلب زمانی که افراد هنوز مشغول به کار و تشکیل خانواده هستند.

متأسفانه، هیچ درمانی برای آن وجود ندارد. اما چند مقاله تحقیقاتی جدید، توسط تیم ما و دیگران، نشان می‌دهد که این ممکن است در شرف تغییر باشد.

علل HD از زمان کشف آن در قرن نوزدهم، مدت‌ها به صورت یک راز باقی مانده بود. اما در سال 1993، محققان کشف کردند که HD ناشی از گسترش مکرر سه حرف DNA (C، A و G) در ژن هانتینگتون (HTT) است که منجر به تولید یک پروتئین جهش‌یافته هانتینگتون می‌شود.

این ژن معمولاً بخشی دارد که حروف CAG را بارها و بارها تکرار می‌کند. در افراد سالم، این تکرار کمتر از ۳۵ است. طول تکرار بیشتر از ۳۹ منجر به HD می‌شود. هر چه تعداد تکرارها بیشتر باشد، علائم معمولاً زودتر شروع می‌شوند.

علاوه بر طول CAG ارثی شما، این توالی تمایل دارد که در طول عمر فرد به طور مداوم در سلول‌های خاصی گسترش یابد، که به عنوان گسترش سوماتیک شناخته می‌شود.

در آن زمان، در سال ۱۹۹۳، این کشف هیجان زیادی ایجاد کرد. اولاً، می‌توانستید تشخیص دهید که کدام یک از بستگان در یک خانواده با سابقه بیماری به آن مبتلا می‌شوند.

آن دسته از ما که در آن زمان در کلینیک‌های HD کار می‌کردیم، بسیار نگران مسائل اخلاقی و سلامت روان ناشی از این موضوع بودیم. به عنوان مثال، نیاز زیادی به مشاوره وجود داشت.

ثانیاً، تا حدودی به اشتباه تصور می‌شد که خیلی سریع درمانی وجود خواهد داشت.

بسیاری از مطالعات، افرادی را که ژن HD در آنها گسترش یافته بود، ۱۵ سال قبل از شروع بیماری و برخی حتی تا ۲۵ سال قبل از شروع بیماری بررسی کرده‌اند. حتی قبل از شروع مشکلات حرکتی، تغییراتی در شناخت، خلق و خو و مغز مشاهده شده است.

به طور خاص، تغییرات مغز در بخشی به نام جسم مخطط شروع می‌شود که به کنترل حرکت کمک می‌کند. در اینجا، سلول‌های عصبی خاصی (به نام نورون‌های خاردار متوسط ​​گاباارژیک) از بین می‌روند. با بدتر شدن بیماری هانتینگتون، آسیب به نواحی دیگر مانند قشر مغز که برای شناخت مهم است و ماده سفید که مناطق مغز را به هم متصل می‌کند، گسترش می‌یابد.

بالاخره پیشرفت حاصل شد
اخیراً نتایج امیدوارکننده‌ای در درمان هانتینگتون توسط محققان بالینی سارا تبریزی و ادوارد وایلد در کالج دانشگاهی لندن به دست آمده است.

اگرچه این تحقیق هنوز در انتظار بررسی و انتشار است، اما نتایج آن توسط uniQure، یک شرکت بیوتکنولوژی آمریکایی، در یک بیانیه مطبوعاتی گزارش شده است.

در این آزمایش، AMT-130 – یک ژن‌درمانی که تولید پروتئین جهش‌یافته سمی هانتینگتین را کاهش می‌دهد – به 29 بیمار مبتلا به HD بین 25 تا 65 سال که تشخیص بالینی قطعی داشتند، داده شد. نتایج نشان داد که در آزمایش‌های استاندارد نوروسایکولوژیک، به ویژه در سرعت پردازش و توانایی خواندن، روند زوال شناختی کندتر شده است.

مهم‌ترین نکته برای پزشکان، کاهش سطح پروتئینی به نام نوروفیلامنت لایت در مایع مغزی نخاعی پس از سه سال پیگیری، حتی پایین‌تر از سطح پایه بود.

این نشان می‌دهد که این درمان ممکن است به جای پوشاندن علائم، به طور فعال از سلول‌های مغزی در برابر آسیب محافظت کند. امید است که در آینده، ارائه درمان‌های ایمن و مؤثر در مراحل اولیه بیماری امکان‌پذیر باشد.

امیدواریم افرادی که ژن HD در آنها گسترش یافته است، شناخت و احساسات بهبود یافته و علائم حرکتی کاهش یافته‌ای داشته باشند که این امر کیفیت زندگی را بهبود می‌بخشد و حتی ممکن است طول عمر آنها را افزایش دهد.

این انگیزه‌ای برای کار جدید ما، همکاری بین UCL و دانشگاه کمبریج، برای مطالعه‌ی بزرگسالان جوان مبتلا به HD بود. این مطالعه ۱۳۱ نفر را استخدام کرد: ۶۴ نفر با گسترش ژن HD و ۶۷ نفر به عنوان گروه کنترل، مدت‌ها قبل از شروع پیش‌بینی‌شده‌ی بیماری، تقریباً ۲۴ سال.

این مطالعه اطلاعات عمیقی در مورد شناخت، خلق و خو و رفتار شرکت‌کنندگان، در کنار اسکن مغز و آزمایش خون و سایر مایعات که می‌تواند نشان دهد سلول‌های مغزی آنها چقدر سالم هستند، جمع‌آوری کرد.

در این مرحله‌ی اولیه، ما برخی افزایش‌ها را در نشانگرهای تخریب عصبی با اثرات محدود بر حجم مغز و شناخت مشاهده کردیم.

با توجه به اینکه مدارهای جسم مخطط در اوایل HD مختل می‌شوند، می‌خواستیم تعیین کنیم که آیا انعطاف‌پذیری شناختی، اینکه افراد چقدر می‌توانند به راحتی بین رویکردها و دیدگاه‌های مختلف، عملکردی که به این مدار متکی است، جابجا شوند، در این مرحله‌ی بسیار اولیه در افراد مبتلا به گسترش ژن HD تحت تأثیر قرار گرفته است یا خیر.

در واقع، ما برخی اختلالات خفیف اولیه در انعطاف‌پذیری شناختی را نشان دادیم که با تغییرات در اتصال در این مدارها مرتبط بود. این گروه همچنین حدود ۴.۵ سال بعد مورد پیگیری قرار گرفتند، جایی که تغییرات در بسیاری از معیارها آشکارتر شد.

نکته مهم این است که با همکاری دانشگاه گلاسکو، نشان دادیم که گسترش سوماتیک، چگونگی تمایل توالی CAG به گسترش مداوم در سلول‌های خاص در طول عمر یک فرد، می‌تواند اطلاعات مهمی ارائه دهد.

این مطالعه اولین مطالعه‌ای بود که در انسان‌های زنده نشان داد که هر چه این گسترش سوماتیک سریع‌تر باشد، بیماری سریع‌تر پیشرفت می‌کند. این می‌تواند توضیح دهد که چرا برخی از افرادی که طول CAG ارثی یکسانی در ژن هانتینگتین دارند، هنوز می‌توانند شروع متفاوتی از بیماری داشته باشند.

نقص‌های شناختی در این زمان آشکار بودند، اگرچه در یک فرآیند شناختی خاص بودند. یافته‌های ما نقص توجه پایدار اولیه را در افرادی با توالی‌های CAG گسترش یافته نشان می‌دهد که با تغییرات در مدارهای مغزی در شکنج پیشانی تحتانی (درگیر در توجه) مرتبط است، خیلی قبل از اینکه حرکت تحت تأثیر قرار گیرد.

جالب اینجاست که این ناحیه مغز نیز با ناتوانی افراد مبتلا به ADHD در تمرکز توجه مرتبط است، همانطور که در یک مطالعه قبلی کشف کردیم. این نشان می‌دهد که این اختلال در توجه پایدار در بیماری هانتینگتون ممکن است نشان‌دهنده یک فرآیند عصبی-رشدی باشد، نه یک فرآیند تخریب عصبی در این مرحله اولیه بیماری.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که یک بازه درمانی وجود دارد، که احتمالاً دهه‌ها قبل از بروز علائم حرکتی، در آن افرادی که ژن هانتینگتون در آنها گسترش یافته است، با وجود داشتن معیارهای قابل تشخیص تخریب عصبی اولیه نامحسوس، به طور عادی عمل می‌کنند.

شناسایی این نشانگرهای اولیه بیماری برای آزمایش‌های بالینی آینده ضروری است تا مشخص شود که آیا درمانی مؤثر است و کیفیت زندگی را حفظ می‌کند یا خیر.

علاوه بر این، از آنجایی که داروهایی که به جای درمان علائم، روند بدتر شدن بیماری را کند می‌کنند، توسط نهادهای نظارتی برای هانتینگتون تأیید شده‌اند، می‌توان آنها را در مراحل اولیه برای بهبود کیفیت زندگی و رفاه به کار برد.

ما امیدواریم که این پیشرفت‌های سریع در درک و درمان هانتینگتون، در آینده نزدیک، مزایای زیادی برای بیماران به همراه داشته باشد.

لينک منبع