یه ماجرای عجیب پزشکی وقتی شروع شد که یه بیمارِ پیوند کلیه، ژانویه ۲۰۲۵ و تنها چند هفته بعد از عملش توی بیمارستانی در اوهایو بر اثر بیماری هاری فوت کرد؛ اون هم در حالی که هیچ تماسی با حیوون‌های ناقل این بیماری نداشت.

بررسی‌های دقیق مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC) علت رو فاش کرد: کلیه‌ی اهدایی به این ویروس مرگبار آلوده بود. این چهارمین بار از سال ۱۹۷۸ تا حالاست که توی آمریکا هاری از طریق اعضای پیوندی منتقل می‌شه. به گفته CDC، این اتفاق نشون می‌ده که تیم‌های پیوند به دستورالعمل‌های سفت‌وسخت‌تری نیاز دارن، مخصوصاً وقتی اهداکننده سابقه‌ی تماس با حیوون‌ها رو داشته باشه.

هاری یه ویروسه که معمولاً از طریق بزاق حیوون آلوده و با گاز گرفتن یا چنگ زدن منتقل می‌شه. این بیماری برای همه‌ی پستاندارها، از جمله انسان، تقریباً همیشه مرگباره و وقتی علائمش ظاهر بشه، دیگه کار زیادی نمی‌شه کرد. توی کل دنیا کمتر از ۵۰ مورد زنده موندن بعد از بروز علائم ثبت شده و پزشک‌ها حتی با اقدامات خیلی پیشرفته هم به‌ندرت می‌تونن بیمار رو نجات بدن.

اهداکننده در این پرونده، مردی از ایالت آیداهو بود که اوایل دسامبر ۲۰۲۴ بعد از یه ایست قلبی احتمالی پیدا شده بود. حدود پنج هفته قبلش، اواخر اکتبر، یه راسوی اسکنک او رو چنگ زده بود، اما اون موقع هیچ‌کس به هاری شک نکرد. چون اون مرد اهداکننده عضو بود، قلب، ریه‌ها، کلیه چپ و قرنیه‌هاش رو برای پیوند برداشتن.

حدود پنج هفته بعد از دریافت کلیه، بیمارِ میشیگانی علائم هاری رو نشون داد. پزشک‌ها نمونه‌های بزاق و پوستش رو برای CDC فرستادن و اونا وجود ویروس رو تایید کردن. چون بیمار اصلاً با حیوونی تماس نداشت، محقق‌ها دوباره سراغ پرونده‌ی اهداکننده رفتن. با اینکه آزمایش خون مردِ آیداهویی منفی بود، اما نمونه‌برداری از کلیه‌اش نشون داد که ویروس هاری اونجا وجود داشته و همین عضو منبع اصلی عفونت بوده.

بیمار میشیگانی ۷ روز بعد از بستری شدن فوت کرد، اما مرگش شاید جون بقیه رو نجات داده باشه. قلب و ریه‌های اهداکننده برای کارهای تحقیقاتی به مرکزی در مریلند فرستاده شده بود و خطری نداشت، اما ۳ نفر دیگه قرنیه‌های اون مرد رو دریافت کرده بودن. پزشک‌ها بلافاصله قرنیه‌های پیوندی رو درآوردن و به اون بیماران دوره‌ی کامل واکسن و پادتن مخصوص (PEP) رو تزریق کردن تا قبل از بروز علائم، ویروس رو از پا دربیارن.

مقامات سلامت ۳۵۷ نفر رو که با اهداکننده و گیرنده‌ی کلیه در تماس بودن بررسی کردن. در نهایت به ۴۶ نفر، از جمله کادر درمان و گیرنده‌های قرنیه، توصیه شد واکسن هاری بزنن.

این زنجیره اتفاقات یه نقطه ضعف بزرگ رو توی سیستم فعلی اهدای عضو نشون داد. با اینکه توی گزارش‌های اولیه به چنگ‌زدگی توسط راسو اشاره شده بود، ولی چون علائم اهداکننده رو به هاری ربط ندادن، تا قبل از مرگِ گیرنده‌ی کلیه هیچ آزمایشی در این باره انجام نشد.

از اونجایی که آزمایش هاری برای اعضای اهدایی یه کار روتین نیست، CDC توصیه کرده اگه اهداکننده‌ای توی یک سال گذشته توسط حیوانی چنگ زده یا گاز گرفته شده (مخصوصاً اگه علائم مغزی داشته)، تیم‌های پیوند حتماً باید با متخصص‌های سلامت مشورت کنن تا ریسک هاری رو دقیق‌تر بررسی کنن. این کار می‌تونه با تشخیص سریع‌تر و زدن واکسن به بقیه، جون آدم‌های زیادی رو نجات بده.

لينک منبع