میگن داروی لناکاپاویر که بهش میگن «بهترین چیز بعد از واکسن HIV»، قراره از سال ۲۰۲۷ تو ۱۲۰ تا کشور برای هر بیمار سالی ۴۰ دلار قیمت داشته باشه.

سرمایه‌گذارها قول دادن که تا دو سال دیگه، یه داروی تزریقی پیشگیری از HIV که خیلی کارش درسته و سالی دو بار تزریق می‌شه، با قیمت ارزون تو خیلی از کشورهای فقیرتر عرضه بشه.

طبق دو تا قراردادی که این هفته با شرکت‌های داروسازی ژنریک اعلام شده، داروی لناکاپاویر قراره از سال ۲۰۲۷ تو ۱۲۰ تا کشور کم‌درآمد و با درآمد متوسط، برای هر نفر سالی ۴۰ دلار (۳۰ پوند) قیمت داشته باشه.

پارسال ۱.۳ میلیون نفر جدید تو دنیا به HIV مبتلا شدن و کارشناس‌ها میگن که لناکاپاویر به عنوان یه داروی پیشگیری یا همون «PrEP»، می‌تونه این آمار رو حسابی تغییر بده. این دارو که هر شش ماه یه بار تزریق می‌شه، تو آزمایش‌های بالینی تقریباً به طور کامل جلوی موارد جدید ابتلا به HIV رو گرفته.

سازمان بهداشت جهانی تو ماه جولای این دارو رو به عنوان یه داروی پیشگیری توصیه کرد و مدیرکلش، دکتر تدروس ادهانوم، بهش لقب «بهترین چیز بعد از واکسن HIV» رو داد.

یه سری سؤال در مورد این بود که آیا این دارو اونقدری ارزون هست که بتونه تو کشورهایی که بالاترین آمار HIV رو دارن، تفاوتی ایجاد کنه یا نه. این دارو تو آمریکا با قیمت فضایی ۲۸,۲۱۸ دلار در سال عرضه شده بود.

حالا شرکت گیلید، که این دارو رو ساخته، به شش تا شرکت داروسازی ژنریک، از جمله دکتر ردی و هترو لبز، مجوز داده تا این محصول رو تو ۱۲۰ تا کشور کم‌درآمد و با درآمد متوسط، از طریق برنامه‌های ملی HIV و سازمان‌هایی مثل «صندوق جهانی» عرضه کنن.

شرکت Unitaid، بنیاد بهداشتی کلینتون (Chai) و موسسه Wits RHI ژوهانسبورگ با شرکت دکتر ردی همکاری کردن و بنیاد گیتس هم با شرکت هترو لبز قرارداد بسته.

قیمت ۴۰ دلاری، این داروی تزریقی رو هم‌رده قرص‌های پیشگیری از HIV قرار می‌ده؛ قرص‌هایی که خیلی از آدمایی که بیشتر در معرض خطر هستن، برای خوردنشون مشکل دارن. انگ و بدنامی‌ای که دور HIV هست باعث می‌شه که اونا بخوان یا مجبور بشن این قضیه رو که دارن دارو مصرف می‌کنن، پنهان کنن.

دکتر فیلیپ دانتون، مدیر Unitaid، گفته: «رسیدن به قیمت ۴۰ دلاری برای تزریق دو بار در سال لناکاپاویر برای پیشگیری (PrEP) یه پیشرفت تاریخیه که ثابت می‌کنه می‌شه پیشرفته‌ترین ابزارها رو از همون اول با قیمت مناسب عرضه کرد.»

داروهای ضدویروسی برای درمان HIV، حدود یه دهه بعد از اینکه برای مردم کشورهای ثروتمند در دسترس قرار گرفتن، به کشورهای آفریقایی رسیدن.

بیل کلینتون، رئیس‌جمهور سابق آمریکا که یکی از بنیان‌گذارای بنیاد Chai هست، گفته که عرضه لناکاپاویر «یه شانس واقعی برای پایان دادن» به اپیدمی جهانی HIVئه.

بئاتریز گرینشتین، رئیس انجمن بین‌المللی ایدز، گفته: «ما از ارزون شدن نسخه‌های ژنریک لناکاپاویر استقبال می‌کنیم، این یه قدم حیاتی برای دسترسی بیشتره، ولی عرضه تو سال ۲۰۲۷ هنوز خیلی دور به نظر می‌رسه.»

اون گفته: «با توجه به بحران بودجه‌ای که برای مقابله با HIV وجود داره، کشورها همین الانشم دارن تصمیمای سختی می‌گیرن. برای اینکه پتانسیل کامل این نوآوری رو ببینیم، گزینه‌های پیشگیری مثل لناکاپاویر باید به دست آسیب‌پذیرترین افراد برسه، که این نیاز به سرمایه‌گذاری فوری و بیشتری داره تا از تأخیر یا عدم دسترسی جلوگیری بشه.»

یه سری تلاش‌ها هم شده تا قبل از اینکه نسخه‌های ژنریک بیان، دسترسی به دارو بیشتر بشه. سازمان‌های پپفار، صندوق جهانی و بنیاد سرمایه‌گذاری برای کودکان قول دادن که برای خرید لناکاپاویرِ پیشگیری برای کشورهای کم‌درآمد و با درآمد متوسط، بودجه تأمین کنن. شرکت گیلید هم گفته که این دارو رو بدون سود به اونا میده.

اما، دولت ترامپ پیشنهاد داده که بودجه‌اش فقط باید برای لناکاپاویر برای زنان باردار و شیرده استفاده بشه، که این باعث می‌شه بقیه گروه‌های پرخطر مثل مردانی که با مردان رابطه جنسی دارن، کارگران جنسی، مصرف‌کنندگان مواد مخدر و زندانی‌ها از این دارو محروم بشن.

علاوه بر این، خیلی از کشورهایی که آمار HIV توشون رو به افزایشه، تو اون لیست ۱۲۰ تاییِ «کشورهای پرخطر و با منابع محدود» که با گیلید توافق شده، نیستن.

شرکت Unitaid گفته که همچنان «متعهد به برطرف کردن موانع دسترسی تو کشورهایی هست که تو قراردادهای فعلی نیستن.»

لينک منبع